Neden erteliyoruz?

Bekleyen önemli bir iş varken kendinizi ufak tefek başka işleri hallederken bulur musunuz? Yarın başlayacağım deyip kendinizi her defasında hayal kırıklığına uğratır mısınız? Gündelik işlerinizi hep yumurta kapıya dayanınca mı halledersiniz? Her defasında panik içerisinde ‘bir daha son dakikaya bırakmayacağım’ diyor olabilirsiniz.

Erteleme davranışı, işleri planlanan ya da beklenen zamanda yapmamızı engelleyen, kendi kendimizi zor durumda bırakmamıza sebep olan bir alışkanlıktır.

Birçok kişi erteleme alışkanlığından şikâyet eder. Ancak kendi ile girdiği bu mücadelede nasıl bir yol izleyeceğini bilemez. Bu alışkanlığa sahip kişilerin çoğu bunu tembellik olarak yorumlar. Oysaki erteleme davranışı olan kişiler, esas yapılması gereken işi ertelerken o sırada başka birçok işi hallederler. Yani aslında boş durmazlar. Ertelenen genellikle önemli ve belirleyici işlerdir.

İşlerini son dakikada halletmeye alışmış kişilerin bir diğer açıklaması da zaman baskısı altında daha iyi performans sergiliyor olmaktır. Bu performans daha iyi olmaktan çok, hızlıdır ve daha az zaman alır. Artık mecburiyet söz konusu olduğundan, dikkat, konsantre biçimde göreve yöneltilmiştir. Ancak kişi kendini iyi hissetmez, stres ve kaygı düzeyi de yüksektir.

Ertelenen, önemli ve belirleyici işler olduğunda bu, tembellik ya da çalışma tarzı değil, bir kaçınma davranışıdır. Kaçındığımız şey ise gerçek gayretimizi sarf ederek değerlendirilecek olma kaygısıdır. Sistemli bir şekilde vakit ayırarak çalışmak kişinin kendisinde ve diğerlerinde beklenti yaratan bir durumdur. Ancak son dakikada halletmek kişinin gerçek performansının ve başarısının değerlendirilmesini engelleyerek kişiyi başarısızlık ve yetersizlik kaygısından korur. Kişi çalışmak ve emek göstermekten kaçınır, çünkü yeterliliği test edilecektir. Emek sarf etmeksizin son dakikada sergilenen performans ile teste tabi olmamış, işleri olması gereken minimum seviyede geçiştirmiş olur. Özellikle kendisinden karşılanması güç, belirsiz ve yüksek beklentileri olan kişiler bu tip bir kaçınmayı daha fazla yaşarlar.

Ertelemenin elbette tek sebebi bu değil. Motivasyon, zaman yönetimi ve çalışma disiplini de önemli faktörler. Başarı kaygısından ve yüksek standartlardan kaynaklanmayan bir başka erteleme türü de gündelik rutinleri, ilişkideki sorumlulukları (birini aramak vb.) ertelemektir. Erteleme kimi zaman bir kaçınma kimi zaman ise bir direnç olabilir. Bazı sorumlulukları yerine getirmeniz gerektiğini düşünürken, bunu yapmaya direnen bir tarafımız olabilir. Hangi türde olursa olsun, erteleme davranışı ile başa çıkmak için ilk koşul, altında yatan sebepleri anlamak ve farkındalık kazanmaktır. Farkındalığın sağlanması ve başa çıkma konusunda faydalı teknikleri önümüzdeki yazılarda ele alıyor olacağız.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*