En kadınsı sayı 2

Her şeye bir cinsiyet atfediyoruz. Bunu yapmanın pek anlamlı olmadığı zamanlarda bile…

Alın size epeyce saçma görünen bir soru: 571 erkek midir kadın mı? Derinlerde muhtemelen siz de bu sayının erkek olduğunu biliyorsunuzdur. Northwestern University’den James Wilkie tarafından yapılan bir araştırmaya göre, insanlar bebeklerin yüzleri gibi cinsiyet açısından muğlak olan şeylere baktığında bu nesneler tek sayıyla birlikte verildiğinde onları erkek olarak düşünmeye daha çok meyilli oluyor. Araştırmanın bulguları cinsiyete dair düşüncelerimizin telefon numaralarından fiyatlara dek her şeye sirayet etmiş olabileceğini iddia ediyor. Ancak neden?

  1. İçgüdüsel olarak her şeye cinsiyet atfediyoruz. Doğduğumuz andan itibaren cinsiyet deneyimlerimizin çoğunu şekillendiriyor ve biz sürekli olarak kadınlar ya da erkekler için tasarlanmış nesneler arasındaki farkı görüyoruz. Bu derece derinlemesine yerleşmiş farklılıklar her şeye anında bir cinsiyet atfettiğimiz anlamına geliyor. Sayılara bile…
  2. Bir çift, bir tekten daha anaç görünür. 1 rakamını otonomi ve güçle –stereotipik olarak erkeksi özellikler- özdeşleştiriyoruz. 2 ile yaptığımız özdeşleştirmeler ise –ilişkiler, topluluk, ilgi ve şefkat gösterme- daha kadınsıdır ve bu özellik tüm çift sayılar için de geçerlidir.
  3. Soyut kavramları anlamak için somutlaştırıcı metaforlar kullanırız. Her ne kadar çoğu iş yerinde herkes aynı katta çalışsa bile yukarı-aşağı, üst-alt gibi terimlerin yer aldığı dikey bir dil iş konuşmalarında baskın şekilde kullanılır: Üst rütbeli, üst düzey, kurumsal merdiven… Benzer şekilde, teorik olarak var olan tek/çift ikilisini anlamlı kılmak için daha somut olan dişi/eril ayrımından faydalanırız.
  4. Çift sayılar bilişsel olarak daha külfetsizdir. Çift sayıları 100’e kadar kolaylıkla ikişer ikişer sayabiliriz ne var ki 99’a kadar tek sayıları ikişer ikişer saymak bir parça daha zordur. Wilkie’ye göre zihinsel akıcılık numaralara cinsiyet atfedilmesiyle ilişkili olabilir: Çift sayıları saymak daha kolaydır çünkü düşünmesi daha kolay olan şeyler bize daha dostane ve daha rahat gelir, ki bunlar da geleneksel olarak dişilikle özdeşleştirilmiş şeylerdir.

 

    Jonah Comstock (Psychology Today’in Ekim 2012 sayısından çeviri)

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*